Wednesday, 21 November 2018

হিলী পুৰাণ (২০)

হিলী পুৰাণ
(২০)

'তোৰ এই খঙটো কমা। ছোৱালীৰ ইমান খং থাকিলে বেয়া। '  সৰুতে বহুত শুনিলো। জোখতকৈ বেছি আবেগিক আছিলোঁ কাৰণেই চাগৈ খঙো বেছি। আপোনজনৰ পৰা বেছিকৈ আশা কৰি আশা কৰাবোৰ নাপালে ক্ষোভত ভাঙি পৰিছিলোঁ।
খং উঠিলে ৰুমৰ দৰ্জা বন্ধ কৰি ধাম ধুম বহুত দেৰিলৈ একেৰাহে পঢ়িছিলোঁ। মায়ে কয়, 'তোৰ সদায় খং উঠালেই ভাল। পঢ়ি থাকিবি।' । লাহে লাহে দেখোন খংবোৰ কমি আহিল। খং কেতিয়াবা উঠিলেও হাহিঁৰে উৰাই দিব পৰা হ'লো। খং উঠিলে মনত ধেৰ ভাৱৰ উদয় হয়, সেইবোৰ মনৰ ভিতৰতে সামৰি থ'ব পৰা হ'লো। কাকো নোকোৱাকৈ মনতে থৈ দিয়াৰ বাবেই বৈ অহা চকুলোবোৰ মছি থ'ব পৰা হ'লো দেখোন। ম্ই কান্দিলে বেলেগে দুখ পাব বুলি লুকুৱাই কান্দিব পৰাও হ'লো।
আজিকালি মায়ে কয় 'আগতেই ভাল আছিলি। খং উঠিলে পঢ়। আজিকালি খঙো নুঠে আৰু উঠিলেও নপঢ়াই হ'লি।'

তথাপি অলপ অবুজনৰ দৰে অদৰকাৰী সৰু কথাতে জিদ ধৰি আপোনজনৰ পৰা মৰম অলপ বিছাৰিবলৈও মন যায় কেতিয়াবা।

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়

Sunday, 18 November 2018

হিলী পুৰাণ (১৯)

হিলী পুৰাণ
(১৯)

চিংৰা আৰু ডোছা, এই দুটা বস্তুৰ ডিমাণ্ড আমাৰ ঘৰত আগৰে পৰাই আছে।গৰম গাখীৰৰ লগত গৰম গৰম চিংৰা খাই ভাল পাইছিলো, ভাল লাগে আৰু ভাল লাগি থাকিব। ডোছাৰ প্ৰতি যে হেপাঁহ আছেই। ঘৰত এই দুটা বস্তু সৰুৰে পৰা সন্ধিয়া গাখীৰ খাওঁ তে লগত খাইছিলোঁ। পাপাই অফিছৰ পৰা আহিয়ে চাহকাপ খাই বজাৰলৈ প্ৰায়েই গৈছিল। উভতি আহোঁতে লগত হয় চিংৰা, কছুৰী, পিয়াঁজী, কেক্, ডোছা এনেকুৱা বস্তুবোৰ আনেই। আমি সন্ধ্যা খেলি আহি মুখ-হাত ধুই পঢ়িব বহাৰ আগে আগে গাখীৰ আৰু তাৰেই কিবা এটা লগত খাওঁ। তাৰমাজতে গৰম গাখীৰ আৰু চিংৰাটো যে এনেকুৱা ভাল লাগিছিল। ৰামবদন আৰু প্ৰকাশ হোটেলৰ ডোছা, চিংৰাৰ টেস্ট্ এতিয়াও জিভাতে লাগি আছে। যিদিনা ডোছা খাম বুলি ভাৱো, সেইদিনা পাপাই তিনিখলপীয়া ষ্টিলৰ টিফিনটো লৈ যায়। তাতে ভৰাই আনে। আগতে ঘৰলৈ পেকিং কৰাই আনিবলৈ আজিকালিৰ নিছিনা ব্যৱস্থা নাছিল। পিছলৈ টিফিন নিনিলেও হৈছিল বাৰু। সাধাৰনতে ঘৰলৈ কিবা ভাল খবৰ আহিলে, বা আমাৰ ৰিজাল্ট ভাল হ'লে সন্ধ্যা যে কিবা এটা ভাল খাবলৈ পাম, জানিছিলোঁয়ে। সৰুতে ক্লাছত যিবাৰ ছেকেন্দ হ'বলগা হৈছিল মনটো বেয়া লাগিছিল। আনৰ ঘৰত চাগৈ গালি গালাজ চলিছিল, কিন্তু পৰীক্ষাৰ ৰিজাল্ট বেয়া হোৱাৰ দিনা এদিনো গালি এটা নাখালো, পাপাই সদায়েই কিবা এটা ভাল আনি খোৱাব্ই। কোনোবা এবাৰ ম্ই বহুত কান্দিছিলো পৰীক্ষাৰ ৰিজাল্টৰ দিনা। পাপাই কিন্তু একো কোৱা নাছিল, অফিছৰ পৰা হাফ টাইমত গৈ প্ৰকাশৰ পৰা গৰম গৰম ডোছা আনি খোৱাছিল। সেই মূহুৰ্তটো মোৰ এতিয়াও মনত আছে স্পষ্ট কৈ।
বজাৰলৈ গ'লে অনুৰাগ হোটেলত থিয় হৈ খোৱা কালাকান্দটো, চিংৰাটো, মিঠা চছ্টো! আস্, কিমান যে মজা সময়বোৰ আছিল। বজাৰৰপৰা আহোঁ তে প্ৰায়েই দেৰি হয়। চিটিবাছবোৰো বন্ধ হয়। গতিকে অটোতে আহোঁ গোটেইকিটা। শনিবাৰৰ দিনটোলৈ ৰৈ থাকোঁ, কেনেবাকৈ যাবলৈ পাওঁ ৱেই বা। সাধাৰণতে  মা আৰু পাপাই গৈছিল মাহিলী বজাৰ কৰিবলৈ। বজাৰ কৰি আহি নোপোৱালৈকে ৰৈ থাকোঁ, মোনাটোৰ পৰা বস্তুবোৰ উলিয়াবলৈ। এটা এটা উলিয়াই খোৱা বস্তুটো পালেই আৰু কি লাগে।

লিখিবলৈ ল'লে বহুত কথাই মনলৈ আহি যায়। আজিলৈ সামৰিছো।

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ৱবিদ্যালয়

Saturday, 17 November 2018

হিলী পুৰাণ(১৭ /১৮)

হিলী পুৰা
(১৭)

আমাৰ ঘৰৰ পাছফালৰ চোতালখন পাছফালৰ বাৰান্দাখনৰ সমানেই ওখ কৰিবৰ বাবে বাৰীৰেই দুটা চুকৰ পৰা মাটি খান্দি অনা হৈছিল। গাঁত দুটাত, বাৰীখনৰ পানী শুকোৱাৰ পাছতো পানী শুকোৱা নাছিল বহুতদিনলৈ। পানী গাতঁৰ আধামানলৈ শুকোৱাৰ পাছত , সেইটো সিচিঁ ছিলো। এইটো কাম সাধাৰণতে দেওবাৰৰ দিনটোত কৰা হৈছিল। মাছ ধৰাৰ যতন বিশেষ নাছিল ঘৰত। গতিকে বাহঁৰ পাছি, ষ্টিলৰ ফুটা লগা খৰাহী, পুৰণি ফটা কাপোৰেৰেই কাম চলাই ছিলো। গৰৈ, পুঠি, চেঙেলী, খলিহনা এনেকুৱা মাছবোৰেই বেছি পাইছিলো। মাছকিটা চাফা পানীত বাল্টিত জীয়াই থৈছিলোঁ। তেনেকৈ সিচিঁ হোৱাৰ পাছত গা পা ধুই আজৰি হৈ ভাত পানী খাওঁ তে দুপৰীয়াই হয়। দুপৰীয়া বাৰীলৈ নাযাবলৈ বাৰে বাৰে সকীয়নি পায়ো গৈছিলো। ঘোলা পানীৰে ভৰি থকা পুখুৰীত মাছ খাবলৈ সাপ সোমোৱা নিজেই দেখিলোঁ এদিন। তাৰপিছত সাপৰ ভয়তে মাছ সিচাঁ বন্ধ হ'ল আমাৰ ঘৰত।

এদিন মামাৰ লগত পুৰণা বিছনা চাদৰ লৈ বোকা পানী খছকি দৰিকণা মাছ ধৰাৰ কথাও মনত পৰিছে। বৰশী টোপাইছো কেচুঁৰ টোপেৰে। কেচুঁৰ টোপ নাথাকিলে আটাৰ লাডুৰে বৰশী টোপ দিওঁ। তেনেকৈ এদিন ডাঙৰ গৰৈ এটা আধাবাট আহিছিল, কিন্তু পিছল আটাৰ লগতে মাছো গৈ পানীত পৰিলগৈ। বৰশী টোপাই মাছ ধৰা/নধৰাৰ সেইটোৱেই চাগৈ শেষ দিন।

(১৮)

'মা, আমুকৰ মাকে ইমান ধুনীয়া টিফিন দিয়ে, তুমিও বনাই দিবাছোন।' মোৰ আব্দাৰ। আনৰ টিফিনত লুচি, তেলত ভজা আলু ভাজি, চিৰাৰ পোলাও , এনেকুৱা বস্তুবোৰ নিজৰ টিফিনত নেদেখিলে মনটো বেয়া লাগিছিল। সেইবাবে মাৰ আগত আব্দাৰ মোৰ। কিন্তু ঘৰৰ গোটেইকিটাক ভাত পানী খোৱাই নিজেও স্কুললৈ ওলাই যোৱা মাৰ বাবে সদায় টিফিনত লুচি ভাজি দিয়া সম্ভৱো নাছিল। তথাপি মায়ে ব্ৰেডত কণী লেটিয়াই ব্ৰেড অমলেট্ , চুজি, ৰিং পাপৰ , মেগী এনেকুৱা বস্তুবোৰ বনাই দিছিল। কেতিয়াবা শুকান ৰুটিও বনাই দিছিল। নিজে গেছ জ্বলাই বনাব হোৱাৰ পৰা নিজেও নিজৰ টিফিন বনাই নিছিলো। ৰাতিপুৱাই ভাত খাই যাওঁৱেই, গতিকে টিফিন হেভী নহ'লেও হৈছিল। টিফিন কেক্, ফল-মূল বিশেষকৈ আঙুৰ খুব নিছিলো টিফিনত। টিফিনত স্কুলৰ সমূখলৈ।চানাৱালা এজনো আহিছিল। চানাটানা খাই পেট বেয়া কৰিম বুলিয়েই মায়ে প্ইছাও নিদিছিল এটকাও। কেতিয়াবা খুব।কুটুৰিলে পাচঁ টকামান দিয়ে। ব্ইল মটৰ নহ'লে শুকান বুট আৰু বাদাম, এইকিটাই মোৰ চানা। বেলেগ ভাল নালাগে এতিয়াও। তেতিয়া পাচঁটকাত ব্ইল আলু আৰু টেটেলীপানী কিবাকিবি দি একপ্লেট পাইছিল, সেইটোকে খাবলৈ মাক প্ইছা খুজিলে ইমান যে গালি খাইছিলোঁ। হায়াৰ চেকেন্দাৰী পঢ়ি থাকোঁতে একেবাৰে ৰাতিপুৱাই মায়ে বনাই দিয়া গৰম গৰম খিছিৰী খাই ওলাই আহোঁ টিউছনলৈ। লগতে টিফিনটো খিছিৰীয়ে লৈ আনো। টিউছন শেষ কৰি কলেজ পাই ক্লাছ আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে খাই ল্ওঁ। খিছিৰীত ড্ৰাই ফ্ৰুটছ্, ঘী খাই খাই ভাল ফুলিছিলো তেতিয়া।

আজিকালি মাৰ লগত বজাৰলৈ গ'লে মায়ে মোক সোধে, 'চানা খাবি? চাট্ খাবি? ' ৰাস্তাৰ কিনাৰৰ পৰা ময়ে মাক আজিকালি চানা জাতীয় বস্তু নাখাবলৈ কোৱা হ'লো। পৰঠা, ডোছাজাতীয় বস্তুবোৰ পেকিং কৰাই আনি ঘৰতে শান্তিত চাহৰ লগত খোৱাটোত হে আমেজ পোৱা হ'লো।

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়

Wednesday, 14 November 2018

হিলী পুৰাণ (১৬)


ডিব্ৰুগড় বিশ্ৱবিদ্যালয় চৌহদত আমি যিটো ঘৰত আছিলোঁ সেইটো ঘৰৰ খিৰিকীৰে এদিন মই এটা চৰাই দেখিছিলোঁ আমাৰ বাৰীত। গছ-গছনীৰে ভৰা বিশ্ৱবিদ্যালয় চৌহদলৈ পৰিভ্ৰমী চৰাই বহুত আহে। এল্ পি বৃত্তিৰ পৰীক্ষা দি থকা দিন আছিল সেইকিটা। ঠাণ্ডা দিনৰ কোমল ৰ’দালী পুৱা এটাতে সেই চৰাইটো দেখিছিলোঁ। কাহানিও নেদেখা চৰাই। ছাঁইৰঙী, হালধীয়া বগলীৰ নিচিনা ঠেং দুটাৰে চৰাইটো যে চিনি পোৱা নাছিলোঁ। চাই আছো, তাৰ কান্ড-কাৰখানা। তেনেকৈ অলপ পৰ চাই থকাৰ পাছতে পাপা আহিল। পাপাই ক’লে বোলে চৰাইটোৰ নাম বালিঘোৰাঁ। পৰিভ্ৰমী চৰাই। চৰাইটোৱে চাগৈ গম পালে আমি চাই থকা। গুচি গ’ল।
সেইটোদিনৰ দুদিনমান পাছতেই এল্ পি বৃত্তিৰ সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নকাকত প্ৰশ্ন এটা আহিছিল। এটা পৰিভ্ৰমী চৰাইৰ নাম লিখিবলৈ দিছিল। লগে লগে লিখিছিলোঁ ‘বালিঘোৰাঁ’।

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়

Friday, 9 November 2018

হিলী পুৰাণ (১৫)

ডিব্ৰুগড় বিশ্ৱবিদ্যালয় চৌহদত থাকোঁতে আমাৰ সকলোৰে ঘৰৰ বাৰীখন ডাঙৰেই আছিল। সকলোৱে অলপ হ’লেও নিজাকৈ খেতি কৰিছিল। খেতি মানে শাক পাছলিৰ খেতিহে।বাৰিষাৰ পানী সম্পূৰ্ণ শুকাবলৈ বাকী থাকোঁতে ই মায়ে অলপ অলপকৈ বাৰীখন চাফা কৰা আৰম্ভ কৰে। মাটি কোমল হৈ থকাৰ বাবে হাবিবোৰ সোনকালে চাফা হয়। হাবিবোৰ সৱ একে ঠাইতেই গোটোৱা হয়। শুকালে সেইবোৰ জ্বলাই দিলে ধুনীয়া ফুৰফুৰীয়া গোন্ধ এটা উলাই, বৰ ভাল লাগে। বাৰীখন সম্পূৰ্ণ চাফা হোৱাৰ আগতেই পাপাই লাহে লাহে কোৰ মৰা আৰম্ভ কৰে। মাটিখিনি দুবাৰ কোৰ মাৰি হোৱাৰ আগতেই পাপাই গৈ শাকৰ গুটি আনেগৈ। গুটিৰ বেপাৰ কৰা বৰ্তাজন এতিয়াও আছে। বজাৰলৈ গ’লে সদায় তেওঁক মাত এষাৰ দি আহোঁ। ভাল পাই তেওঁ।

আমাৰ বাৰীত ধনীয়া, লাই, লফা বৰ ভালকৈ হৈছিল। ধনীয়া গুটিখিনি আনি কাপোৰ এখনেৰে মেৰিয়াই পানীত তিয়াই থৈ দিয়ে। দুনিশা তেনেকৈ থোৱাৰ পাছত গুটিখিনি পানিৰ পৰা টুকি বাহঁৰ পাছি এটাৰে ঢাকি থয়। এনিশা তেনেকৈ থৈ গুটিখিনি সিচিঁ দিয়ে। লাই আৰু লফাখিনি বেছি আপদাল নকৰিলেও ভাল হৈছিল। আমাৰ বাৰীত কিছুমান শাক নিজেই নিজেই হৈছিল। জিলমিল, মৰীছা আৰু খুটৰা । মান ধনীয়া বাৰু আমাৰ বাৰীত সদায়েই আছিল। ফ্ৰেন্সবিনৰ গুটি ৰুই ম্ই বৰ ভাল পাইছিলোঁ। কষ্ট ও নহয়, আৰু বিন লাগেও। গোবৰৰ চিন্তা নাছিল বেছি। গৰুৰ অবাধ বিচৰণ নিষিদ্ধ কৰাৰ আগলৈকে গোবৰৰ চাপ্লাই আৰামতেই হৈছিল। গৰু নোসোমোৱাৰ লগে লগে গোবৰ পিছে এঠেলামান প্ৰতিবাৰে কিনিব লগা হৈছিল। পাপাই ক’ৰবাৰপৰা কবি পুলিও আনিছিল। পুলিবোৰ সন্ধ্যা স্ট্ৰীট লাইটৰ পোহৰত হ’লেও ৰুইছিলোঁ। কবি ৰুৱা কামটো ম্ই মেট্ৰিক দি থকাৰ মাজতো কৰিছিলোঁ। স্কুলৰ পৰা আহি আবেলি আমাৰ শাকনিবাৰীত পানী দিয়া কামটো কৰি বহুত ভাল পাইছিলোঁ। পানী দিয়া জিনজিনি টো পাপাই ঘৰলৈ অনাৰ আগতে নাৰিকল তেলৰ টেমা এটাৰ তলিটোত ফুটা কৰি বাহঁৰ কামি এডাল দি লগাই পানী দিছিলোঁ।

ঘৰৰ বাৰীৰ পৰা শাক বুটলি আনি বনোৱা মাছৰ জোলখন যে কেনেকুৱা মজা লাগে। ৰঙো এক্দম সেউজীয়া। মায়ে তেতিয়া সদায় কয়, দেখিছ ঘৰৰ শাক যে। কিমান মজা। আমাৰ বাৰীত নিজে নিজে আৰু এবিধ বস্তু আছিল কণবিলাহী। কণবিলাহী আৰু খুটৰা শাকৰ জোলখন যে মোৰ প্ৰিয়।

বাৰীখন বৰ ভাল হৈছিল। কিন্তু লাও হে বৰ নালাগিছিল। লাও গছ বগাই হে বগাই। লাগিবৰ খবৰ নায়। এবাৰ লাওজোপা ইমানেই বগাইছিল, ঘৰৰ চকোৱা এখন দো খাই পৰিছিল। এদিন স্কুলৰ পৰা আহি থাকোঁতে আমাৰ স্কুলতে বি এডৰ ক্লাছ কৰা মিছ দুজনীমানে সুধিছিল ‘ তোমাৰ ঘৰ ক’ত?’। মোৰ উত্তৰ ‘সেই যে ৰাস্তাৰ কিনাৰৰ ,লাওজোপা যে ধেৰ বগাইছে, সেইটোৱে মোৰ ঘৰ।‘

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ৱবিদ্যালয়

Saturday, 3 November 2018

হিলী পুৰাণ

হিলী পুৰাণ

(১৪)

খটাসুৰটো ম্ই আছিলোঁ বুলিটো গম পাইছেই। ভয়াতুৰো আছিলোঁ। লুটুৰা স্ৱভাৱটো সৰুৰে পৰাই এতিয়ালৈও আছে বাৰু। আগতকৈ কমিছে অলপ। সৰুতে ঘৰত ভাল বিস্কুট, মিঠাই, চানা, ভুজিয়া যি আনক, টেমাই টেমাই সোমোৱাৰ আগতে বহুত বস্তু মোৰ পেটত সোমাইছিল। ভুজিয়া, চানা খোৱাত দাদা মোতকৈ এখোপ চৰা। বাৰে বাৰে ফ্ৰিজ খুলি এদোখৰ এদোখৰকৈ মিঠাই, নহ'লে টেমা খুলি খুলি কাটা নিমকি খোৱাত দাদা উস্তাদ। আমূল গাখীৰৰ পাউডাৰটোও চেলেকি চেলেকি খাই মজা লাগিছিল।

মায়ে কেক বনালে ঠাণ্ডা হোৱাৰ আগৰে পৰা কেকৰ ওপৰত এটেক্ আৰম্ভ হৈ যায়। মায়ে লুকুৱাই থয়, আলহী আহিলে সূদা বিস্কুট দি লাজ পাম বুলি। গতিকে কেক খাবলৈ হ'লে চুৰি কাৰ্যত লিপ্ত হ'ব লগাত পৰে আৰু। মনে মনে টেমা খুলি, বস্তু লৈ আকৌ নিজৰ ঠাইত ধুনীয়াকৈ থোৱাৰ কলাবিধত পাৰ্গত হৈছিলো। এনেদৰে এদিন চুৰি কৰাৰ দিনাই ম্ই ডকাইতিৰ সন্মূখীন হৈছিলোঁ। মানুহ নাছিল, মেকুৰী নাছিল, আছিল আমাৰ ঘৰৰ পোহনীয়া ৰাঙলী কুকুৰাজনী। পাছবেলা এদিন কেক এটোকোৰ লৈ জেতুকা জোপাৰ ওচৰ পাওঁ তেই অতৰ্কিতে কুকুৰাজনীয়ে দেখোন মোলৈ চোচাঁ ল'লে। সেই তৎক্ষণাতেই তাই মোৰ হাতৰপৰা কেক দোখৰ লৈ দৌৰ মাৰিলে ম্ই ততেই ধৰিব নোৱাৰিলোঁ।

আজিকালি চুৰি নকৰোঁ, টেমা খুলি সৱ খাই থাকোঁ। কিন্তু চুৰ কৰি খাই পোৱাৰ মজাই বেলেগ পাই।

(হিলী পুৰাণ পঢ়ি ভাল পাই, মোক উৎসাহ দিয়াৰ বাবে সকলোলৈ ধন্যাবাদ।)

হিলী
তেজপুৰ বিশ্ৱবিদ্যালয়